U Banskom dvoru danas je održana svečana akademija Memorijalnog centra Republike Srpske, na kojoj je predstavljen dosadašnji rad Centra i otvorena najveća baza snimljenih svedočanstava o stradanju srpskog naroda na prostoru bivše Jugoslavije.
Kako je navedeno, baza Memorijalnog centra sadrži 1.500 snimljenih svjedočanstava koja predstavlja jedinstven epicentar društvenog, naučnog i institucionalnog saznanja o stradanju srpskog naroda kroz snimljena svedočanstva članova porodica poginulih i nestalih civila i vojnika Odbrambeno-otadžbinskog rata, kao i svih onih koji svojom sudbinom svedoče o srpskom stradanju i borbi.
Ova baza obuhvata svedočanstva sa prostora Republike Srpske, BiH, Srbije, naročito sa teritorije Kosova i Metohije, nekadašnje Republike Srpske Krajine i Hrvatske, kao i svedočanstva o genocidu nad Srbima u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj tokom Drugog svjetskog rata.
Reč je o jednom od najznačajnijih nacionalnih projekata u oblasti očuvanja kulture pamćenja, koji po svom značaju prevazilazi okvire matičnog prostora i predstavlja trajni doprinos cjelokupnom srpskom narodu.
Na akademiji se obratila i Predsednica Mirjana Božin – Predsednica Koordinacije srpskih udruženja porodica nestalih, ubijenih i poginulih lica na prostoru bivše Jugoslavije.
govor Predsednice:
Poštovani domaćini,
Dragi gosti,
Poštovane porodice stadalih i nestalih lica,
Želim da vam se zahvalim što ste danas odvojili vreme da svojim prisustvom podržite ovaj istorijski događaj za srpski narod, prepoznajući njegov značaj za budućnost. Posebno se zahvaljujem Denisu Bojiću, direktoru Memorijalnog centra Republike Srpske, što je pozvao predstavnike Koordinacije srpskih udruženja porodica nestalih, ubijenih i poginulih lica sa prostora bivše Jugoslavije na Svečanu akademiju, na kojoj će biti predstavljen dosadašnji rad Memorijalnog centra Republike Srpske i otvorena najveća baza snimljenih svedočanstava o stradanju srpskog naroda.
Koordinacija kao krovna organizacija okuplja više od 60 udruženja porodica žrtava iz Republike Srbije, Republike Srpske i Crne Gore.
Na području bivše Jugoslavije tokom oružanih sukoba od 1990. do 2000. godine poginulo je i nestalo oko 50.000 Srba. Od prvog poginulog pripadnika JNA na području Slovenije, potom na području Republike Hrvatske i BiH, i na kraju na području Kosova i Metohije niko nije odgovarao za počinjene zločine nad pripadnicima srpskog naroda.
Koordinacija srpskih udruženja porodica nestalih, ubijenih i poginulih lica sa prostora bivše Jugoslavije i Memorijalni centar Republike Srpske potpisali su Memorandum o saradnji, koji ima za cilj snimanje i pohranjivanje svedočanstava članova porodica stradalih na prostoru bivše Jugoslavije, u periodu od 1990-2000. godine. Priče koje su proistekle iz ovog vida saradnje čine sastavni deo Memorijalnog centra .srpskog stradanja.
Na ovaj način Memorijalni centar je prvi put objedinio svedočenja o srpskom stradanju na prostoru bivše Jugoslavije i ukazao na njegove razmere kroz jedinstvenu digitalnu bazu koja povezuje žrtve u Ljubljani, Zagrebu, Vukovaru, Gospiću, Sisku, Bjelovaru, Osijeku, Okučanima, Vrbovljanima, Donjem Rajiću, Petrinji, Gračacu, Kninu, Mrkonjić Gradu, Foči, Sarajevu, Brodu, Kravici, Srebrenici, Ključu, Mostaru, Beogradu, Novom Sadu Surdulici, Nišu, Prištini, Prizrenu, Suvoj Reci, Peći, Orahovcu i brojnim drugim mestima.
Ovim svedočenjima članova porodica srpskih žrtava prikazana je dugo prikrivana istina o njihovom stradanju. Potresne ispovesti u kojima su iskazane emocije, strahovi i patnje, nesumnjivo govore o težini vremena kroz koje su prolazili naši sunarodnici tokom sukoba.
Svedočenja treba da služe kao opomena celokupnom društvu i međunarodnoj zajednici na tragedije koje su se dogodile kako se više nikada ne bi ponavile, budući da su se najveći zločini dešavali naočigled onih koji su trebali da ih spreče.
Nadamo se da će u budućnosti Memorijalni centar stradanja srpskog naroda imati obrazovnu ulogu i jačati svest generacija koje dolaze o nacionalnom identitetu i jedinstvu našeg naroda, te važnosti mira i zajedničkog života u regionu, podjednako poštujući ljudska prava svih naroda na ovim prostorima. Takođe, nadamo se da u budućnosti nijedan drugi narod neće deliti našu sudbinu niti imati potrebu za arhivama ovakve vrste.
Koordinacija želi da uputi apel za ubrzanje procesa traženja nestalih lica i podseti javnost da se na prostoru bivše Jugoslavije traži još 9.579 lica, u BiH 6.140, u Hrvatskoj 1.853 i na Kosovu i Metohiji 1.586.
Za Koordinaciju pitanje potrage za nestalima nije političko ni etničko, već humanitarno i civilizacijsko, čije je rešavanje zajednički dug prošlosti. Članice Koordinacije – Udruženja kroz regionalnu mrežu pokušavaju graditi zajedničku budućnost i suživot sa svojim komšijama.
I danas, porodice sa bolom ali i nadom čekaju istinu o svojim najmilijima i mogućnost da ih ožale na dostojan način. Zbog toga nikada neće odustati od potrage za nestalima niti prestati da insistiraju da se rasvetli sudbina svakog pojedinca.
Apelujemo na međunarodnu zajednicu, da izvrši pritisak i da se uključi u rešavanje pitanja sudbine nestalih lica. Mnoge porodice žive u bolu i neizvesnosti 35 godina, neke su nas napustile a nisu pronašle svoje najmilije i na dostojanstven način ih sahranile.
Koordinacija ima obavezu da u ime nestalih nastavi borbu za istinu i pravdu i da zajedno sa Memorijalnim centrom Republike Srpske ne dozvoli da se stradanja srpskog naroda prekrajaju i padnu u zaborav.
Na kraju dugujemo zahvalnost Vladi Republike Srpske i Predsedniku Republike Srpske na podršci koju je pružila Memoprijalnom centru, Denisu Bojiću i svim njegovim saradnicima na istrajnosti i upornosti, na tome što su omogućili da zaživi baza priča o stradanju srpskog naroda, a posebno hvala porodicama koje su smogle snagu i podelile svoju bol sa kojom žive decenijama.
